به كار بردن الفاظ و استعمال شواهد و اصطلاحات از دستى ديگر است ، و بايد گفت كه نويسندهء اين سه كتاب : ( ارشاد المريدين ، آداب المريدين ، جواز السّائرين ) اگر حسين خوارزمى است ، آن حسين خوارزمى ديگرى است جدا از كمال الدّين حسين خوارزمى مؤلّف ينبوع الاسرار . شرح قصيدهء برده - بنا به نقل صاحب كتاب مجالس النّفائس ، كمال الدّين خوارزمى قصيدهء برده را به زبان تركى خوارزم نوشته . امين احمد رازى نيز در هفت اقليم مىنويسد : « كمال الدّين خوارزمى از مريدان خواجه ابوالوفاست . . . و شرحى بر قصيدهء برده نوشته » - ريو در فهرست نسخه‌هاى خطّى خود در شرح حال كمال الدّين خوارزمى مىنويسد : به لهجهء تركى خوارزمى آشنا بوده و شرحى بر قصيدهء برده نوشته است . « 1 » اگرچه احتمال مىرود كه منشأ همهء اين مطالب همان مندرجات مجالس النّفائس باشد ولى اين كتاب چنان كه قبلا اشاره شد آنچه را كه در بيان شرح حال كمال الدّين خوارزمى در آن نوشته آمده ، خود سندى معتبر براى ما شناخته گرديد و خلافى در مندرجات آن به نظر نرسيد . « 2 » بنابراين بايد با ظنّى قوى احتمال وجود چنين شرح و تأليفى را از طرف مؤلّف داد و اين احتمال بيشتر تأييد و به يقين نزديك مىشود آنجا كه مؤلّف مىنويسد « 3 » : « . . . در اين ايّام دل و جان و دست و زبان و ساير اعضا و اركان اين بندهء ناتوان مشغول خدمتكارى خواجهء هر دو جهان است . . . » نسخهء كتاب در جايى به نظر نرسيد و در فهرست‌هاى نسخ خطى و چاپى نيز آنچه شرح و ترجمه بر قصيدهء برده نوشته‌اند تا آنجا كه ديده شد به نام ديگران است . در فهرست نسخه‌هاى خطّى و چاپى آستان قدس رضوى « 4 » از كتابى به نام طيب الحبيب يا شرح قصيدهء برده به زبان عربى نام برده شده كه حاج خليفه آن را به ديگران منسوب داشته است و على الظّاهر هيچ يك نمىتواند نسخهء مورد نظر و مطلوب ما باشد . بنابراين مىتوان آن را از آثار گم‌شدهء او به شمار آورد . و اين نظر هم كه طيب الحبيب كه مؤلّف از

--> ( 1 ) . رجوع شود به مندرجات اين تذكره‌ها در ص 25 - 28 مقدّمه . ( 2 ) . ر . ك : ص 18 مقدّمه . ( 3 ) . ر . ك : مقصد الاقصى ص 3 و نيز بيتى از اين قصيده در متن كتاب آمده ر . ك : حواشى ص 420 / 17 . ( 4 ) . چاپ 1305 خورشيدى ج 3 ص 182 و نيز ر . ك : به حواشى كتاب ص 439 .